A

abonent podmiot, który jest stroną umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z dostawcą publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych. (ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm)

administracyjny dokument towarzyszący dokument, na którego podstawie przemieszcza się wyroby akcyzowe z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. (ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11)

administracyjny organ egzekucyjny właściwy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny ustalony na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.). (ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. (Dz.U z 2007 r. Nr 192, poz. 1378)

administrator danych organ, jednostka organizacyjną, podmiot lub osoba, o których mowa w art. 3 ustawy decydujące o celach i środkach przetwarzania danych osobowych. (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. (Dz.U. z 1997 r. Nr 133, poz. 883 z późn. zm.)

adres elektroniczny oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą srodków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. (ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. (Dz.U. z 2002 r. Nr 144, poz. 1204)

adres zameldowania adres miejsca zameldowania żołnierza zawodowego na pobyt stały. (ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. (Dz.U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750)

Agencja tutaj Agencja Nieruchomości Rolnych. (ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego. (Dz.U. z 2003 r. Nr 64, poz. 592)

Agencja Europejska Agencja Kolejowa ustanowiona rozporządzeniem nr 881/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym Europejską Agencję Kolejową (Dz. Urz. UE L 164 z 29.04.2004; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 8, str. 214). (ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z późn. zm.)

Agencja tutaj Europejska Agencja Chemikaliów utworzona na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 396 z 30.12.2006, str. 1, z późn. zm.). (ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.)

agent rozliczeniowy bank bądź inna osoba prawna zawierająca z akceptantami umowy o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych. (ustawa z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych. (Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1385)

agent rozrachunkowy podmiot prowadzący w ramach systemu rachunki rozliczeniowe dla instytucji lub partnera centralnego, poprzez które dokonuje rozrachunku i udziela - w zależności od posiadanych uprawnień - kredytu dla celów rozrachunkowych instytucji lub partnerowi centralnemu. (ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami. (Dz.U. z 2001 r. Nr 123, poz. 1351)

agent turystyczny przedsiębiorca, którego działalność polega na stałym pośredniczeniu w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na rzecz organizatorów turystyki posiadających zezwolenia w kraju lub na rzecz innych usługodawców posiadających siedzibę w kraju. (ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych. (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 55, poz. 578)

aglomeracja miasto lub kilka miast o wspólnych granicach administracyjnych. (ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627)

akademickie biuro karier jednostka działająca na rzecz aktywizacji zawodowej studentów i absolwentów szkoły wyższej, prowadzona przez szkołę wyższą lub organizację studencką, do której zadań należy w szczególności:

a) dostarczanie studentom i absolwentom szkoły wyższej informacji o rynku pracy i możliwościach podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
b) zbieranie, klasyfikowanie i udostępnianie ofert pracy, staży i praktyk zawodowych,
c) prowadzenie bazy danych studentów i absolwentów uczelni zainteresowanych znalezieniem pracy,
d) pomoc pracodawcom w pozyskiwaniu odpowiednich kandydatów na wolne miejsca pracy oraz staże zawodowe,
e) pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy. (ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm).

akceptant przedsiębiorca, który zawarł z agentem rozliczeniowym umowę o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych. (ustawa z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych. (Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1385)

akcje akcje w spółce akcyjnej i udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. (ustawa z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz.U. z 1993 r. Nr 18, poz. 82 z późn. zm.)

akcje ratownicze działania ratownicze organizowane i kierowane przez Państwową Straż Pożarną. (ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. (Dz.U. z 1991 r. Nr 88, poz. 400 z późn. zm.)

akredytacja uznanie przez jednostkę akredytującą kompetencji jednostki certyfikującej, jednostki kontrolującej oraz laboratorium do wykonywania określonych działań. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. (Dz.U. z 2002 r. Nr 166, poz. 1360 z późn. zm.)

akredytacja bezpieczeństwa teleinformatycznego dopuszczenie systemu lub sieci teleinformatycznej do wytwarzania, przetwarzania, przechowywania lub przekazywania informacji niejawnych, na zasadach określonych w ustawie. (ustawa z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11, poz. 95, z późn. zm.)

akredytacja w zakresie obronności i bezpieczeństwa (akredytacja OiB) uznanie kompetencji jednostki organizacyjnej przez Ministra Obrony Narodowej lub ministra właściwego do spraw wewnętrznych do prowadzenia działalności związanej z oceną zgodności wyrobów przeznaczonych na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa z wymaganiami określonymi w specyfikacji technicznej. (ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o systemie oceny zgodności wyrobów przeznaczonych na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. (Dz.U z 2006 r. Nr 235, poz. 1700)

akredytowana niezależna jednostka jednostka upoważniona do oceny dokumentacji projektowej, o której mowa w art. 40 ust. 7 pkt 1 ustawy, oraz weryfikacji wielkości jednostek redukcji emisji uzyskanych w wyniku realizacji projektu wspólnych wdrożeń, wyłoniona lub wskazana przez Komitet Nadzorujący. (ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070).

akredytowane laboratorium laboratorium, niezależne od przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, magazynowania lub wprowadzania do obrotu paliw, które uzyskało akredytację, na zasadach określonych w przepisach o systemie oceny zgodności, do wykonywania badań jakości paliwa. (ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. (Dz.U z 2006 r. Nr 169, poz. 1200)

aktywa kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywa finansowe aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywa netto aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania, odpowiadające wartościowo kapitałowi (funduszowi) własnemu. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywa obrotowe to tę część aktywów jednostki, które w przypadku:

a) aktywów rzeczowych - są przeznaczone do zbycia lub zużycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego właściwego dla danej działalności, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy,
b) aktywów finansowych - są płatne i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,
c) należności krótkoterminowych - obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość lub część należności z innych tytułów nie zaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,
d) rozliczeń międzyokresowych - trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywa pieniężne aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej (lokacyjnej). (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywa trwałe aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych. (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. (Dz.U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.)

aktywność parametry charakteryzujące działalność, której skutkiem jest emisja: wielkość produkcji, wielkość zużycia surowców lub paliw, ilość wytworzonych odpadów, przebyty dystans określony w kilometrach i masę przetransportowanych ładunków. (ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. z 2009 r. Nr 130, poz. 1070).

aktywność biologiczna produktu leczniczego siła działania jego substancji czynnej lub substancji czynnych, wyrażona w jednostkach międzynarodowych lub biologicznych. (ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne. (Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1381)

aktywny wyrób medyczny do implantacji wyrób medyczny, wraz z wszelkim wyposażeniem, którego funkcjonowanie zależy od źródła energii innej niż energia generowana bezpośrednio przez organizm ludzki lub przez siłę ciężkości, przeznaczony do wprowadzania, w całości lub w części, za pomocą zabiegu chirurgicznego lub innego zabiegu medycznego, do ludzkiego ciała lub, za pomocą zabiegu medycznego, do naturalnego otworu ciała, i który jest przeznaczony do pozostawania po zabiegu w ludzkim ciele lub naturalnym otworze ciała. (ustawa z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych. (Dz.U z 2010 r. Nr 107, poz. 679)

akwakultura chów lub hodowla zwierząt akwakultury przy użyciu technik stosowanych w celu zwiększenia produkcji tych zwierząt powyżej parametrów możliwych do osiągnięcia w naturalnym środowisku, przy czym zwierzęta te na etapie chowu lub hodowli wraz z odłowem lub zbiorem stanowią przedmiot własności osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. (ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2004 r. Nr 69, poz. 625, z późn. zm.)

alert sygnał o zagrożeniu bądź naruszeniu ochrony statku. (ustawa z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich. (Dz.U. z 2008 r. Nr 171, poz. 1055)

alkohol etylowy rolniczy alkohol etylowy pochodzenia rolniczego w rozumieniu art. 1 ust. 3 lit. h rozporządzenia Rady (EWG) 1576/89 z dnia 29 maja 1989 r. ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i prezentacji napojów spirytusowych (Dz. Urz. WE L 160 z 12.06.1989, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 9, str. 59, z późn. zm.).(ustawa z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 166, poz. 1362, z późn. zm)

alkohol etylowy pochodzenia rolniczego alkohol etylowy uzyskany z destylatu rolniczego wytworzonego w wyniku destylacji po fermentacji alkoholowej produktów pochodzenia rolniczego i po oczyszczeniu w procesie rektyfikacji. (ustawa z dnia 25 lipca 2001 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich oraz o obrocie tymi wyrobami. (Dz.U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1401)

alternatywna nazwa rodzajowa nazwa chemiczna nieidentyfikująca dokładnie substancji z uwagi na zachowanie tajemnicy handlowej. (ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych (Dz. U. z 2001 r. Nr 11, poz. 84, z późn. zm.)

alternatywny system obrotu organizowany przez firmę inwestycyjną lub podmiot prowadzący rynek regulowany, poza rynkiem regulowanym, wielostronny system kojarzący oferty kupna i sprzedaży instrumentów finansowych w taki sposób, że do zawarcia transakcji dochodzi w ramach tego systemu, zgodnie z określonymi zasadami; nie stanowi alternatywnego systemu obrotu rynek organizowany przez Narodowy Bank Polski, jak również organy publiczne, którym powierzono zarządzanie długiem publicznym lub które uczestniczą w takim zarządzaniu, w tym lokując środki pochodzące z tego długu. (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm)

alternatywny system obrotu alternatywny system obrotu w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. (ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. (Dz.U z 2005 r. Nr 184, poz. 1539)

ambasador mianowany w trybie określonym w Konstytucji, pełnomocny przedstawiciel Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub przy organizacji międzynarodowej. (ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o służbie zagranicznej. (Dz.U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1403)

ambulatoryjna opieka zdrowotna udzielanie przez świadczeniodawców świadczeń opieki zdrowotnej osobom niewymagającym leczenia w warunkach całodobowych lub całodziennych. (ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Dz.U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135)

amunicja jedna z odmian wyrobów wypełnionych materiałem wybuchowym przeznaczona do miotania na odległość przy użyciu broni palnej. (ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. (Dz.U. z 2002 r. Nr 117, poz. 1007, z późn. zm.)

amunicja wyroby wypełnione materiałem wybuchowym, przeznaczone do miotania przy użyciu broni palnej, służące do niszczenia lub obezwładniania celów, a także dla celów ćwiczebnych. (ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. (Dz.U. z 2001 r. Nr 67, poz. 679)

amunicja amunicja do broni palnej. (ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm)

amunicja naboje scalone i naboje ślepe przeznaczone do strzelania z broni palnej. (ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm)

analiza informacji kryminalnych zestawianie cech, części lub składników informacji kryminalnych, a także wniosków z nich wynikających. (ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji kryminalnych. (Dz.U. z 2001 r. Nr 110, poz. 1189)

analiza ryzyka analiza ryzyka w rozumieniu art. 3 pkt 10 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w sprawie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463). (ustawa z dnia z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. (Dz.U z 2006 r. Nr 171, poz. 1225)

aparat publiczny publicznie dostępny telefon, w którym połączenie opłacane jest automatycznie, w szczególności za pomocą monety, żetonu, karty telefonicznej lub karty płatniczej. (ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800)

aparatura każdy gotowy wyrób lub zespół wyrobów, które są dostępne w obrocie jako odrębne jednostki funkcjonalne przeznaczone do używania lub do montażu przez użytkownika oraz zdolne do wywoływania zaburzeń elektromagnetycznych lub podatne na nie. (ustawa z dnia z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej. (Dz.U z 2007 r. Nr 82, poz. 556)

aparatura aparatura w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o kompatybilności elektromagnetycznej (Dz. U. Nr 82, poz. 556). (ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne. (Dz.U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm)

aplikacja tutaj aplikacja informatyczna służąca do monitorowania pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie. (ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm)

aplikacja SHRIMP aplikacja informatyczna, pod nazwą System Harmonogramowania, Rejestracji i Monitorowania Pomocy Publicznej, służąca do monitorowania pomocy publicznej innej niż pomoc publiczna w rolnictwie lub rybołówstwie. (ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404, z późn. zm)

aport wkład do spółki kapitałowej w postaci świadczenia niepieniężnego, wnoszony przez wspólników spółki w zamian za uzyskanie w spółce jednostki uczestnictwa w postaci udziałów lub akcji. Aport  rzeczowy włączany jest do kapitału spółki i może być uznany za wkład w tworzeniu lub podwyższaniu jej kapitału. Przedmiotem aportu mogą być wszelkie prawa majątkowe mogące być przedmiotem obrotu, a więc również  prawo własności nieruchomości, maszyn, hal produkcyjnych, licencje i patenty, umiejętności techniczne i zawodowe. Wkład niepieniężny powinien być określony w umowie spółki, która powinna szczegółowo określać przedmiot wkładu, osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów lub akcji.

aprobata techniczna pozytywna ocena techniczna przydatności wyrobu budowlanego do zamierzonego stosowania, uzależniona od spełnienia wymagań podstawowych przez obiekty budowlane, w których wyrób budowlany jest stosowany. (ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych. (Dz.U z 2004 r. Nr 92, poz. 881)

apteka apteka ogólnodostępna, apteka zakładowa prowadzona w zakładzie opieki zdrowotnej utworzonym przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości albo ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub punkt apteczny. (ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Dz.U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135)

areszt w celu wydalenia areszt w celu wydalenia w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175). (ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. (Dz.U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176)

armator osoba fizyczna lub prawna będąca właścicielem statku polskiego. (ustawa z dnia 28 października 2002 r. o Funduszu Żeglugi Śródlądowej i Funduszu Rezerwowym. (Dz.U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1672)

armator osoba, która przy użyciu własnego lub cudzego statku prowadzi działalność w środowisku morskim we własnym imieniu. (ustawa z dnia 16 marca 1995 r. o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki. (Dz.U. z 1995 r. Nr 47, poz. 243, z późn. zm.)

armator ten, kto uprawiając w swoim imieniu żeglugę statkiem własnym lub cudzym zatrudnia na nim pracowników. (ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych. (Dz.U. z 1991 r. Nr 61, poz. 258)

armator: a) osoba fizyczna lub osoba prawna, mająca odpowiednio miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która spełnia przynajmniej jeden z warunków: - we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym oraz posiada ważny Dokument Zgodności, - jest właścicielem statku, ale nie uprawia równocześnie we własnym imieniu żeglugi statkiem własnym lub cudzym, - zarządza cudzym statkiem, w cudzym imieniu i na cudzą rzecz na podstawie umowy, oraz posiada ważny Dokument Zgodności, b) wspólnik spółki cywilnej, spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, mający siedzibę, zarząd lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która spełnia przynajmniej jeden z warunków: - we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym oraz posiada ważny Dokument Zgodności, - jest właścicielem statku, ale nie uprawia równocześnie we własnym imieniu żeglugi statkiem własnym lub cudzym, - zarządza cudzym statkiem, w cudzym imieniu i na cudzą rzecz na podstawie umowy, oraz posiada ważny Dokument Zgodności, c) przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807, z późn. zm.) prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność, o której mowa w art. 3 ust. 1 i 2 ustawy, który spełnia przynajmniej jeden z warunków: - we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym oraz posiada ważny Dokument Zgodności, - jest właścicielem statku, ale nie uprawia równocześnie we własnym imieniu żeglugi statkiem własnym lub cudzym, - zarządza cudzym statkiem, w cudzym imieniu i na cudzą rzecz na podstawie umowy, oraz posiada ważny Dokument Zgodności. (ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym. (Dz.U z 2006 r. Nr 183, poz. 1353)

aromat (środek aromatyzujący) środek aromatyzujący w rozumieniu art. 3 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1334/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie środków aromatyzujących i niektórych składników żywności o właściwościach aromatyzujących do użycia w oraz na środkach spożywczych oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1601/91, rozporządzenia (WE) nr 2232/96 oraz (WE) nr 110/2008 oraz dyrektywę 2000/13/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 31.12.2008, str. 34). (ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. (Dz.U z 2006 r. Nr 171, poz. 1225, z późn. zm)

aromatyzacja używanie przy wytwarzaniu fermentowanych napojów winiarskich jednego lub więcej, dozwolonych na podstawie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ziół aromatycznych, przypraw korzennych lub naturalnych i identycznych z naturalnymi substancji aromatycznych. (ustawa z dnia 22 stycznia 2004 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (Dz. U. Nr 34, poz. 292, z późn. zm)

aromatyzowanie użycie przy wyrobie napojów spirytusowych co najmniej jednej substancji naturalnej lub preparatu aromatycznego, ewentualnie substancji aromatycznej identycznej z naturalną, dopuszczonej na podstawie przepisów o bezpieczeństwie żywności i żywienia. (ustawa z dnia 13 września 2002 r. o napojach spirytusowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1362, z późn. zm)

artykuł rolno-spożywczy zafałszowany produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. (ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, z późn. zm.)

artykuły rolno-spożywcze  runo leśne, dziczyznę, organizmy morskie i słodkowodne oraz produkty rolne w postaci surowców, półproduktów oraz wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze. (ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44)

artykuły rolno-spożywcze produkty rolne w postaci surowców, półproduktów, wyrobów gotowych otrzymywanych z tych surowców i półproduktów, w tym środki spożywcze, używki, a także zwierzęta gospodarskie oraz ryby. (ustawa z dnia 30 marca 2001 r. o rolniczych badaniach rynkowych. (Dz.U. z 2001 r. Nr 42, poz. 471)

audycja część programu radiowego lub telewizyjnego, stanowiąca odrębną całość ze względu na treść, formę, przeznaczenie lub autorstwo. (ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114)

audycja wytworzona pierwotnie w języku polskim audycja spełniająca wymogi audycji europejskiej w rozumieniu niniejszej ustawy i powstała na podstawie scenariusza wytworzonego pierwotnie w języku polskim, której pierwotna rejestracja dokonana została w języku polskim. (ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. (Dz.U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114, z późn. zm.)

audyt ocena zgodności warunków wytwarzania z zasadami Dobrej Praktyki Wytwarzania, przeprowadzana przez inspektorów do spraw wytwarzania. (ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne. (Dz.U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1381)

audyt energetyczny opracowanie określające zakres oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, ze wskazaniem rozwiązania optymalnego, w szczególności z punktu widzenia kosztów realizacji tego przedsięwzięcia oraz oszczędności energii, stanowiące jednocześnie założenia do projektu budowlanego. (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów. (Dz.U z 2008 r. Nr 223, poz. 1459)

audyt kliniczny systematyczna kontrola lub przegląd medycznych procedur radiologicznych, mające na celu polepszenie jakości udzielanych pacjentowi świadczeń zdrowotnych poprzez usystematyzowaną analizę, w ramach której praktyka, procedury i wyniki radiologiczne są porównywane z uznanymi standardami oraz, w razie konieczności, modyfikację dotychczasowego postępowania lub wprowadzenie nowych standardów. (ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe. (Dz.U. z 2001 r. Nr 3, poz. 18, z późn. zm)

audyt remontowy opracowanie określające zakres oraz parametry techniczne i ekonomiczne przedsięwzięcia remontowego, stanowiące jednocześnie założenia do projektu budowlanego. (ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów. (Dz.U z 2008 r. Nr 223, poz. 1459)

autobus pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.)

autobus szkolny autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły, barwy pomarańczowej, oznaczony z przodu i z tyłu prostokątnymi tablicami barwy białej, z napisem barwy czarnej «autobus szkolny». (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.)

autochtoniczny drzewostan lub źródło nasion drzewostan lub źródło nasion odnawiane naturalnie w sposób ciągły lub sztucznie z leśnego materiału rozmnożeniowego powstałego z leśnego materiału podstawowego znajdującego się w miejscu, w którym rośnie, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tego miejsca. (ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o leśnym materiale rozmnożeniowym. (Dz.U. z 2001 r. Nr 73, poz. 761)

autostrada także droga ekspresowa, jeżeli przepisy o autostradach płatnych mają zastosowanie do tej drogi. (ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz. 627)

autostrada droga dwujezdniowa, oznaczona odpowiednimi znakami drogowymi, na której nie dopuszcza się ruchu poprzecznego, przeznaczoną tylko do ruchu pojazdów samochodowych, które na równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h, w tym również w razie ciągnięcia przyczep. (ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.)

autostrada droga przeznaczona wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych:

a) wyposażona przynajmniej w dwie trwale rozdzielone jednokierunkowe jezdnie,
b) posiadająca wielopoziomowe skrzyżowania z wszystkimi przecinającymi ją drogami transportu lądowego i wodnego,
c) wyposażona w urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie dla użytkowników autostrady.
(ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, z późn. zm)

autoryzacja zakwalifikowanie przez ministra lub kierownika urzędu centralnego, właściwego ze względu na przedmiot oceny zgodności, zgłaszającej się jednostki lub laboratorium do procesu notyfikacji. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. (Dz.U. z 2002 r. Nr 166, poz. 1360 z późn. zm.)

autoryzacja bezpieczeństwa dokument potwierdzający ustanowienie przez zarządcę infrastruktury systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz zdolność spełniania przez niego wymagań niezbędnych do bezpiecznego projektowania, eksploatacji i utrzymania infrastruktury kolejowej. (ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789, z późn. zm.)

autoryzowany przedstawiciel podmiot, mający miejsce zamieszkania lub siedzibę w państwie członkowskim, który jest wyznaczony przez wytwórcę do działania w jego imieniu oraz do którego mogą zwracać się, zamiast do wytwórcy, władze i instytucje państw członkowskich w sprawach obowiązków wytwórcy określonych ustawą. (ustawa z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych. (Dz.U z 2010 r. Nr 107, poz. 679)

awaria każdy przypadek niezamierzonego uwolnienia GMO w trakcie ich zamkniętego użycia, który może stanowić bezpośrednie lub opóźnione zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska. (ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. (Dz.U. z 2001 r. Nr 76, poz. 811)

awaria techniczna gwałtowne, nieprzewidziane uszkodzenie lub zniszczenie obiektu budowlanego, urządzenia technicznego lub systemu urządzeń technicznych powodujące przerwę w ich używaniu lub utratę ich właściwości. (ustawa z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej. (Dz.U. z 2002 r. Nr 62, poz. 558)