Profesjonalny Serwis Prawny

publikatory Dziennik Urzędowy Komendy Głównej Policji 2005 Nr 1

1

ZARZĄDZENIE NR 1426 KOMENDANTA GŁÓWNEGO POLICJI

z dnia 23 grudnia 2004 r.

w sprawie metodyki wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych przez służby policyjne wyznaczone do wykrywania przestępstw i ścigania ich sprawców

    Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.1) zarządza się, co następuje:

Dział 1

Przepisy ogólne

§ 1

    1. Zarządzenie określa komórki organizacyjne Policji, w których wykonywane są czynności dochodzeniowo-śledcze, zwane dalej "komórkami", policjantów wyznaczonych do wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych i organizację tych czynności oraz organizację, zadania, formy i metody sprawowania nadzoru przez przełożonego i policjantów z nadrzędnej jednostki Policji.

    2. Zarządzenie określa metodykę wykonywania czynności dochodzeniowo-śledczych, zwanych dalej "czynnościami", w ramach postępowań prowadzonych na podstawie:

1) ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.2), zwanej dalej "k.p.k.";

2) ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. Nr 83, poz. 930 ze zm.3), zwanej dalej "k.k.s.";

3) ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 ze zm.4), zwanej dalej "u.p.n.".

§ 2

    W jednostkach Policji postępowanie prowadzone jest:

1) w wyodrębnionych komórkach, w których są dokonywane, koordynowane i nadzorowane czynności, w celu ujawniania przestępstw i wykrywania ich sprawców,

2) na wyodrębnionym stanowisku lub stanowiskach policyjnych, gdy w jednostce Policji nie wyodrębniono komórki, o której mowa w pkt 1.

§ 3

    Postępowanie może prowadzić policjant pełniący służbę w komórce służby kryminalnej, śledczej lub prewencyjnej, a także w komórce właściwej dla spraw wewnętrznych.

§ 4

    Przełożony powinien przy podziale zadań uwzględniać kwalifikacje i doświadczenie zawodowe policjantów.

Rozdział 1

Właściwość miejscowa i rzeczowa jednostek Policji. Przekazywanie materiałów lub akt postępowania

§ 5

    1. Właściwa miejscowo do prowadzenia postępowania jest jednostka Policji, w której terytorialnym zasięgu działania przestępstwo popełniono, w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.

    2. Jeśli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, jednostkę Policji właściwą do przeprowadzenia postępowania określa się, stosując odpowiednio przepis art. 32 § 1 k.p.k.

    3. Jeżeli przestępstwo popełniono w terytorialnym zasięgu działania kilku jednostek Policji, w których dokonano czynności w związku z tym przestępstwem, sprawę przekazuje się jednostce Policji, która najpierw wydała postanowienie o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. Wówczas, gdy żadna z tych jednostek nie wydała postanowienia o wszczęciu postępowania, stosuje się odpowiednio przepis ust. 2.

    4. Jeżeli przestępstwo popełniono za granicą, a jego sprawca ponosi odpowiedzialność na zasadach określonych w rozdziale XIII k.k., przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

    5. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej według przepisów poprzedzających, jednostką Policji właściwą do prowadzenia postępowania jest Komenda Rejonowa Policji Warszawa l.

§ 6

    1. Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a nie można ustalić, w zasięgu działania której jednostki Policji zostało popełnione, właściwą jednostkę Policji określa się, stosując odpowiednio przepis art. 31 § 2 k.p.k.

    2. W sprawach o kradzieże w transporcie lądowym, wodnym i powietrznym oraz o przestępstwa popełnione na szkodę pasażerów korzystających z tych rodzajów transportu, w razie niemożności ustalenia miejsca popełnienia przestępstwa, właściwa do prowadzenia postępowania jest jednostka Policji, w której terytorialnym zasięgu działania Policja powzięła wiadomość o przestępstwie i udokumentowała ją w sposób i w zakresie umożliwiającym wszczęcie postępowania.

§ 7

    1. W sprawach o przestępstwo określone w art. 209 k.k. postępowanie prowadzi jednostka Policji, w której terytorialnym zasięgu działania zamieszkuje osoba uprawniona do alimentacji.

    2. W sprawach o przestępstwa przeciwko publicznemu obrotowi papierami wartościowymi, niezależnie od miejsca popełnienia tych przestępstw, właściwy do prowadzenia postępowań jest Wydział do Walki z Przestępczością Gospodarczą Komendy Stołecznej Policji, chyba że postępowanie prowadzi prokuratura określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 czerwca 2001 r. w sprawie utworzenia prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 64, poz. 656 ze zm.5).

§ 8

    1. Jeżeli podejrzanemu zarzucono popełnienie dwóch lub więcej przestępstw w terytorialnym zasięgu działania dwóch lub więcej jednostek Policji, właściwą jednostkę Policji określa się, stosując odpowiednio przepis art. 33 § 1 k.p.k.

    2. Jeżeli postępowania przeciwko sprawcom przestępstw, pomocnikom, podżegaczom oraz innym osobom, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, połączono we wspólnym postępowaniu, właściwą jednostkę Policji określa się, stosując odpowiednio przepis art. 34 § 1 k.p.k.

§ 9

    1. Jednostka Policji, która została zawiadomiona o popełnionym przestępstwie, co do którego nie jest właściwa miejscowo w rozumieniu przepisów k.p.k. lub rzeczowo w rozumieniu zarządzenia nr 366 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie regulaminu Komendy Głównej Policji (Dz. Urz. KGP Nr 7, poz. 31, Nr 20, poz. 125) i zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP z 2003 r. Nr 2, poz. 4, z 2004 r. Nr 10, poz. 44), a także § 13 - obowiązana jest niezwłocznie dokonać niezbędnych czynności zabezpieczających ślady i dowody przestępstwa i w możliwie najkrótszym czasie bezpośrednio przekazać sprawę właściwej jednostce Policji lub innemu organowi uprawnionemu do prowadzenia postępowań, zwanemu dalej "organem", wraz z pismem uzasadniającym przekazanie.

    2. Jednostka Policji, która otrzymała sprawę w trybie określonym w ust. 1 i uznała siebie za niewłaściwą do prowadzenia postępowania, wszczyna spór o właściwość miejscową, zwany dalej "sporem", z jednostką Policji, od której sprawę otrzymała.

    3. Przed przekazaniem sprawy do innej jednostki Policji lub do innego organu policjant występuje do prokuratora o zatwierdzenie czynności wymagających zatwierdzenia.

§ 10

    1. Spór rozstrzyga w ramach tego samego województwa:

1) w komendzie powiatowej, miejskiej, rejonowej Policji, jeżeli spór dotyczy terytorialnego zasięgu działania tej jednostki Policji - kierownik komórki dochodzeniowo-śledczej, a gdy jej nie powołano, kierownik komórki kryminalnej;

2) w komendzie wojewódzkiej (Stołecznej) Policji - naczelnik wydziału dochodzeniowo-śledczego lub naczelnik wydziału kryminalnego, gdy nie powołano wydziału dochodzeniowo-śledczego.

    2. Spór między komendami wojewódzkimi (Stołeczną) Policji lub jednostkami Policji działającymi na obszarze różnych województw rozstrzyga naczelnik Wydziału Koordynacji Służby Kryminalnej Biura Taktyki Zwalczania Przestępczości Komendy Głównej Policji.

    3. O rozstrzygnięcie sporu między jednostkami Policji na obszarze działania różnych prokuratur - jednostka go wszczynająca może zwrócić się bezpośrednio do prokuratora sprawującego nadzór nad postępowaniem przygotowawczym, prowadzonym w tej jednostce Policji. Zastosowanie tej procedury wyklucza korzystanie z trybu określonego w ust. 1 i 2.

    4. O rozstrzygnięcie sporu o właściwość rzeczową pomiędzy Policją a innymi organami należy zwrócić się z wnioskiem do prokuratora.

    5. Do czasu rozstrzygnięcia sporu czynności w sprawie wykonuje jednostka Policji, która wszczęła spór.

§ 11

    Innej jednostce Policji lub innemu organowi przekazuje się za pośrednictwem prokuratora sprawę:

1) wpisaną w powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury do repertorium "Ds.", o którym mowa w § 53 ust. 1 pkt 1 tiret pierwsze zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 czerwca 2003 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. Urz. MS Nr 3, poz. 11);

2) w której prokurator sam dokonywał czynności lub był obecny przy ich dokonywaniu przez Policję;

3) do której prowadzenia właściwy jest prokurator.

§ 12

    1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownik nadrzędnej jednostki Policji może z inicjatywy własnej lub na polecenie kierownika powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury przekazać sprawę innej podległej jednostce Policji, która nie jest właściwa miejscowo do prowadzenia postępowania. Przekazanie może nastąpić zwłaszcza, gdy:

1) większość czynności będzie dokonywana w terytorialnym zasięgu działania jednostki Policji, do której przekazuje sprawę;

2) znaczne obciążenie sprawami w jednostce właściwej nie gwarantuje zachowania terminów procesowych;

3) wystąpią okoliczności, o których mowa w § 23.

    2. Jeżeli przekazanie sprawy, o którym mowa w ust. 1, nastąpiło z własnej inicjatywy kierownika jednostki Policji - o przekazaniu informuje się prokuratora nadzorującego postępowanie.

Rozdział 2

Rodzaje postępowań prowadzonych przez Policję

§ 13

    Policjanci dokonują czynności w ramach:

1) postępowań sprawdzających zawiadomienia o przestępstwie lub własne informacje Policji nasuwające przypuszczenie popełnienia przestępstwa, o których mowa w art. 307 k.p.k.;

2) czynności procesowych zabezpieczających dowody w niezbędnym zakresie, o których mowa w art. 308 k.p.k.;

3) postępowań przygotowawczych w formie śledztwa lub dochodzenia, o których mowa w art. 15 § 1, art. 298 § 1, art. 309 pkt 1, 4 i 5, art. 311 § 1, § 3 i § 4, art. 325b, art. 325c oraz 325h k.p.k.;

4) czynności zabezpieczających i dowodowych w sprawach z oskarżenia prywatnego, o których mowa w art. 488 k.p.k.;

5) niezbędnych czynności postępowania karnego oraz przejęcia ścigania karnego w sprawach ze stosunków międzynarodowych, o których mowa w art. 585 i art. 590 § 2 k.p.k.;

6) niezbędnych czynności dowodowych sprawdzających okoliczności uzasadniające wznowienie lub podjęcie prawomocnie umorzonego postępowania karnego, o których mowa w art. 327 § 3 k.p.k.;

7) niecierpiących zwłoki czynności zabezpieczających dowody oraz czynności w sprawach nieletnich, zleconych przez sąd rodzinny, o których mowa w art. 20 i art. 37 § 1 i 2 u.p.n.;

8) postępowań przygotowawczych w sprawach karnych skarbowych, o których mowa w art. 118 § 1, art. 121 § 2, art. 150 § 2 i 3 k.k.s.;

9) poleceń sądu lub prokuratora wydawanych w zakresie postępowania karnego, o których mowa w art. 15 § 1, art. 93 § 4 i art. 326 § 3 pkt 1 k.p.k.;

10) poleceń i wniosków wydawanych przez inne organy, jeżeli tak stanowi ustawa określająca uprawnienia tych organów.

§ 14

    Przy dokonywaniu czynności uwzględnia się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1992 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. Nr 38, poz. 163 ze zm.6), zwanego dalej "regulaminem prokuratury", o ile czynność wykonywana przez policjanta lub jej wynik skutkuje działaniami prokuratora, określonymi w tym rozporządzeniu.

§ 15

    1. Postępowania powierzone Policji przez prokuratora w zakresie, o którym mowa w art. 311 § 3 k.p.k., wpływają:

1) bezpośrednio do komendy powiatowej, miejskiej, rejonowej lub do komisariatu Policji;

2) do komórek komendy wojewódzkiej (Stołecznej) Policji po uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim (Stołecznym) Policji lub z kierownikiem odpowiedniej komórki służby kryminalnej lub prewencyjnej tej jednostki Policji;

3) do terenowych zarządów lub wydziałów Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji po uzgodnieniu z naczelnikiem zarządu lub wydziału;

4) do wydziałów Biura Spraw Wewnętrznych Komendy Głównej Policji po uzgodnieniu z naczelnikiem wydziału.

    2. Jeżeli w zarządzeniu dotyczącym powierzenia, o którym mowa w ust. 1, wskazano policjanta do prowadzenia postępowania, uwzględnienie tego wskazania pozostawia się decyzji kierownika jednostki Policji lub komórki, o której mowa w ust. 1.

§ 16

    1. Jeżeli Policja przeprowadziła czynności dowodowe na polecenie sądu, wydane na podstawie art. 488 § 2 k.p.k. - do materiałów przekazywanych do sądu załącza się materiały z czynności przeprowadzonych w trybie art. 308 k.p.k., jeżeli były dokonywane.

    2. Policja na podstawie art. 488 § 1 k.p.k., przyjmując ustną lub pisemną skargę o przestępstwie ściganym z oskarżenia prywatnego, uzyskuje informacje, o których mowa w art. 487 k.p.k. Jeżeli pokrzywdzony nie zna imienia i nazwiska sprawcy - umieszczenie w skardze jego danych nie jest wymagane. Z przyjęcia ustnej skargi sporządza się protokół.

    3. Policjant na podstawie art. 488 § 1 k.p.k. zabezpiecza dowody przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego, w szczególności gdy zachodzi konieczność:

1) przeprowadzenia oględzin miejsca zdarzenia i zabezpieczenia śladów;

2) przesłuchania świadka, jeżeli istnieje niebezpieczeństwo, że nie będzie mógł być przesłuchany w postępowaniu sądowym.

    4. Po przyjęciu ustnej lub pisemnej skargi o przestępstwie ściganym z oskarżenia prywatnego policjant przesyła ją do wydziału grodzkiego lub wydziału karnego sądu rejonowego, dołączając dowody, jeśli zaistniała potrzeba ich zabezpieczenia, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 5. Jeżeli skarga dotyczy żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, obowiązujący jest tryb postępowania wskazany w § 171 ust. 5.

    5. Jeżeli policjant uzna, że mogą zachodzić przesłanki, o których mowa w art. 60 § 1 k.p.k., do ścigania z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, niezwłocznie przesyła skargę prokuratorowi z wnioskiem o rozważenie zmiany trybu ścigania. Interes społeczny w ściganiu z urzędu przestępstw prywatnoskargowych może w szczególności dotyczyć następujących sytuacji:

1) czyn został nagłośniony medialnie i bulwersuje opinię społeczną;

2) czyn spowodował poważne szkody moralne wywołane zniesławieniem;

3) pokrzywdzony jest osobą nieporadną ze względu na wiek, chorobę lub kalectwo.

    6. Jeżeli w toku postępowania przygotowawczego wszczętego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego okaże się, że czyn będący przedmiotem postępowania jest przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego, policjant występuje do prokuratora z wnioskiem o:

1) kontynuowanie ścigania z urzędu z uwagi na wymagający tego interes społeczny;

2) umorzenie postępowania przygotowawczego, jeżeli interes społeczny nie wymaga objęcia tego przestępstwa ściganiem z urzędu.

§ 17

    1. W razie dokonywania czynności w sprawach karnych w ramach międzynarodowego obrotu prawnego policjant obowiązany jest przestrzegać następujących zasad:

1) czynności dokonuje się w zakresie wskazanym przez prokuratora;

2) czynności dokonuje się poza zwykłą kolejnością spraw wpływających do jednostki Policji lub komórki;

3) protokoły i inne dokumenty powinny być, w miarę możliwości, sporządzane pismem maszynowym lub za pomocą edytora tekstu oraz opatrzone pieczęcią urzędową; w treści protokołów i pism nie używa się skrótów nazw aktów prawnych, nazw własnych, w szczególności nazw instytucji lub organów albo skrótów ortograficznych.

    2. Skierowany do Policji wniosek o udział w czynnościach przedstawiciela zagranicznego organu ścigania bez rozpatrzenia przekazuje się prokuratorowi lub sądowi.

    3. W razie istnienia okoliczności, o których mowa w art. 607a k.p.k. z zastrzeżeniem przepisu art. 607b k.p.k., policjant zwraca się pismem do prokuratora o wystąpienie do właściwego sądu okręgowego o wydanie europejskiego nakazu aresztowania. W piśmie, poza uzasadnieniem, należy zawrzeć odpowiednio informacje niezbędne do sporządzenia europejskiego nakazu aresztowania, określone w załączniku do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie wzoru europejskiego nakazu aresztowania (Dz. U. Nr 73, poz. 664, Nr 99, poz. 1004).

    4. W razie istnienia okoliczności, o których mowa w art. 589b i 589c k.p.k., policjant zwraca się pismem do prokuratora o wystąpienie do Prokuratora Generalnego o powołanie w drodze porozumienia z właściwym organem państwa obcego wspólnego zespołu śledczego. W piśmie, poza uzasadnieniem, należy zawrzeć odpowiednio informacje niezbędne do sporządzenia umowy, której wzór załączono do zalecenia Rady z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie ustanowienia wspólnych zespołów śledczych (Dz. U. C 121 z dnia 23 maja 2003 r.).

Rozdział 3

Wyłączanie materiałów i łączenie postępowań

§ 18

    1. Policjant może wyłączyć materiały do odrębnego postępowania wobec poszczególnych osób lub o poszczególne czyny.

    2. W śledztwie lub w dochodzeniu, w którym prokurator przedłużył czas jego trwania na podstawie przepisów art. 310 § 2 albo art. 325i § 1 k.p.k., postanowienie o wyłączeniu materiałów do odrębnego postępowania wymaga zgody prokuratora; pisemne polecenie prokuratora, a w przypadku jego braku notatkę urzędową, sporządzoną przez policjanta, zawierającą wynik uzgodnień z prokuratorem, dołącza się do akt głównych postępowania.

    3. Zgoda prokuratora, o której mowa w ust. 2, nie jest konieczna, jeżeli wyłączone materiały dotyczą innych osób lub czynów, niezwiązanych z danym postępowaniem.

    4. Wyłączając materiały do odrębnego postępowania, policjant wydaje postanowienie, w którym wskazuje numery kart akt postępowania i oznaczenie dowodów podlegających wyłączeniu. W postanowieniu należy zaznaczyć, czy wyłączeniu podlega oryginał czy kopia karty.

    5. Policjant, wyłączając materiały do odrębnego postępowania, tylko wówczas wydaje postanowienie o wszczęciu, jeżeli wyłączenie nie obejmuje czynu będącego przedmiotem postępowania pierwotnego.

    6. Jeżeli nie ma zastosowania przepis ust. 5, policjant dołącza kopię postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, z którego dokonano wyłączenia. Czas trwania wyłączonego postępowania liczy się wówczas od daty wszczęcia postępowania pierwotnego.

    7. Przepisy o wyłączeniu stosuje się odpowiednio przy wyłączaniu materiałów do innych postępowań, w szczególności dotyczących czynów wyczerpujących znamiona wykroczenia albo przy przekazywaniu materiałów organom prowadzącym postępowanie dyscyplinarne.

§ 19

    1. Jeżeli w postępowaniu uzyskano dowody wskazujące, że podejrzany dopuścił się innych przestępstw, w sprawie których postępowanie zostało umorzone, policjant niezwłocznie występuje do prokuratora z wnioskiem o podjęcie lub wznowienie postępowania. Policjant sam podejmuje dochodzenie, stosując przepis art. 325f § 3 k.p.k.

    2. Jeżeli dla postępowań, o których mowa w ust. 1 zdanie drugie, po ich połączeniu przewidziane jest prowadzenie wspólnego postępowania w formie dochodzenia, policjant łączy postępowania bez konieczności powiadamiania prokuratora.

    3. W razie łączenia dochodzeń będących w toku policjant stosuje odpowiednio przepis § 18 ust. 2.

    4. Jeżeli przy łączeniu dochodzeń podjętych na podstawie art. 325f § 3 k.p.k. okaże się, że postępowanie połączone prowadzone będzie w formie śledztwa, o połączeniu należy powiadomić prokuratora poprzez przesłanie kopii postanowienia o wszczęciu śledztwa.

    5. O połączenie postępowań, z których przynajmniej jedno prowadzone było lub obecnie jest prowadzone w formie śledztwa - należy wystąpić z wnioskiem do prokuratora.

    6. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do dochodzeń zakończonych na podstawie innych przyczyn niż wskazane w art. 325f § 1 k.p.k.

    7. Przy łączeniu postępowań równocześnie prowadzonych policjant stosuje się do przepisów § 84 regulaminu prokuratury.

Rozdział 4

Wyłączenie policjanta

§ 20

    Jeżeli policjant uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go od udziału w sprawie na mocy art. 40 § 1 pkt 1 - 4, 6 i 10 k.p.k., a także art. 214 § 8 k.p.k., stosuje odpowiednio tryb postępowania wskazany w art. 42 § 2 k.p.k. Przełożony, po złożeniu przez policjanta oświadczenia na piśmie, wyznacza do prowadzenia postępowania innego policjanta.

§ 21

    O wyłączeniu policjanta, poza wyłączeniem protokolanta lub stenografa, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.k., decyduje prokurator nadzorujący postępowanie lub sędzia rodzinny, a także sąd w razie dokonywania czynności na podstawie art. 488 § 2 k.p.k., wydając w tej sprawie stosowne postanowienie. Wskazany tryb postępowania obowiązuje, jeżeli policjant złożył oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, lub wystąpiła którakolwiek z następujących okoliczności:

1) zachodzi przyczyna wyłączenia policjanta z urzędu;

2) złożono wniosek o wyłączenie policjanta z powodu istnienia okoliczności, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

§ 22

    1. Wniosek o wyłączenie policjanta od udziału w sprawie i decyzję w przedmiocie wyłączenia załącza się do akt głównych postępowania. Pozostałe materiały dotyczące wyłączenia policjanta przekazuje się osobie, która podjęła decyzję o wyłączeniu, jeżeli uprzednio nie zostały przekazane, a ich kopie można umieścić w aktach kontrolnych.

    2. Do czynności dokonanych przez policjanta przed jego wyłączeniem stosuje się przepis art. 48 § 2 k.p.k.

§ 23

    Jeżeli z powodu wyłączenia policjantów prowadzenie sprawy w danej jednostce Policji nie jest możliwe, przepis § 12 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 5

Planowanie w postępowaniu

§ 24

    1. Policjant obowiązany jest sporządzić plan śledztwa powierzonego Policji w całości. W śledztwie powierzonym w określonym zakresie i w dochodzeniu plan sporządza się na polecenie prokuratora. Plan, zwany dalej "planem czynności", należy sporządzić w wyznaczonym przez prokuratora terminie, uwzględniając jego pisemne wytyczne.

    2. Przełożony zleca sporządzenie planu czynności w sprawie wieloczynowej o skomplikowanym stanie faktycznym i prawnym.

    3. Przełożony może zlecić sporządzenie planu czynności w dochodzeniu i śledztwie własnym Policji, uwzględniając charakter sprawy, przewidywany stopień trudności postępowania, potrzebę wielokierunkowych działań, doświadczenie i kwalifikacje zawodowe policjanta prowadzącego sprawę oraz zakres i szczegółowość wytycznych prokuratora.

    4. Plan czynności może być sporządzony w formie skróconej, w postaci planu czynności śledczych lub dochodzeniowych, zwanego dalej "skróconym planem czynności", poprzez określenie poszczególnych czynności, sposobu ich wykonania, terminów i nazwisk wykonawców.

    5. W przypadkach uzasadnionych potrzebami postępowania można opracować plan realizacji niektórych czynności, zwany dalej "planem poszczególnych czynności", w szczególności przesłuchania, przeszukania, konfrontacji i eksperymentu procesowego, zatrzymania osoby, a także gdy czynności realizowane są wspólnie przez policjantów z kilku komórek lub jednostek Policji.

    6. Jeżeli w toku postępowania przewiduje się korzystanie z form, metod i środków pracy operacyjnej, sporządza się odrębny plan czynności operacyjno-rozpoznawczych, zwany dalej "planem czynności operacyjnych", zgodnie z przepisami o pracy operacyjnej w Policji.

    7. W dochodzeniu lub śledztwie własnym Policji można sporządzić wspólny plan czynności operacyjno-rozpoznawczych i procesowych, zwany dalej "planem czynności operacyjno-procesowych".

§ 25

    Plany, o których mowa w § 24, mają na celu w szczególności:

1) koordynację całości działań;

2) zapewnienie prawidłowej organizacji pracy wykrywczej;

3) określenie prawidłowej taktyki postępowania;

4) zapewnienie systematyczności czynności w postępowaniu;

5) wskazanie środków niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności i rozmiarów popełnionego przestępstwa;

6) wskazanie sposobu postępowania i środków niezbędnych do zapewnienia bezpieczeństwa policjantom dokonującym czynności.

§ 26

    Plan czynności powinien zawierać:

1) analizę zgromadzonych materiałów;

2) określenie wersji zdarzenia i wynikających z nich kierunków działań;

3) określenie czynności, z podaniem sposobów i terminów realizacji oraz ich wykonawców, a w razie potrzeby także wskazanie niezbędnych środków materiałowych i sprzętu.

§ 27

    1. Plan czynności, skrócony plan czynności i plan poszczególnych czynności opracowuje policjant wyznaczony do prowadzenia postępowania. Jeżeli do prowadzenia postępowania powołano grupę operacyjno-procesową, o której mowa w § 31, plan opracowuje kierownik grupy przy udziale jej członków.

    2. W zależności od sytuacji należy wskazać kilka wersji zdarzenia, nawet jeżeli wzajemnie się wykluczają. Policjant wyjaśnia wszystkie wersje, począwszy od najbardziej prawdopodobnej.

    3. Jeżeli w czynnościach, zwłaszcza w oględzinach, brał udział policjant z laboratorium kryminalistycznego, komórki techniki kryminalistycznej, specjalista niebędący funkcjonariuszem organów procesowych lub biegły, należy przy określeniu wersji zdarzenia wysłuchać jego uwag i wniosków.

    4. W każdym przypadku, gdy wszczęcie postępowania poprzedzone było formą pracy operacyjnej, albo gdy w postępowaniu zachodzić będzie potrzeba korzystania z form i metod pracy operacyjnej, w opracowaniu wersji zdarzenia powinien wziąć udział policjant komórki właściwej do prowadzenia pracy operacyjnej.

    5. Budowanie wersji zdarzeń i planów, w szczególności w sprawach wielowątkowych, o dużym zasięgu terytorialnym, w przypadku przestępstw, których sposób popełnienia wskazuje na wysoką specjalizację działań sprawców, a także w sprawach rozwojowych - następuje przy udziale analityka kryminalnego, o którym mowa w zarządzeniu nr 1012 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 września 2004 r. w sprawie stosowania przez Policję analizy kryminalnej (Dz. Urz. KGP Nr 20, poz. 124).

    6. Jednocześnie z czynnościami powinny być, w miarę potrzeby, prowadzone czynności operacyjno-rozpoznawcze w odniesieniu do wszystkich przyjętych wersji zdarzenia. Odstąpienie od wyjaśnienia przyjętej wersji może nastąpić dopiero po jej całkowitym wykluczeniu, albo gdy w wyniku wyjaśnienia innej wersji został osiągnięty założony dla niej cel lub cel postępowania.

§ 28

    Plany, o których mowa w § 24, należy aktualizować jednocześnie z dokonanymi czynnościami i czynnościami operacyjno-rozpoznawczymi oraz na polecenie prokuratora.

§ 29

    1. Plan, o którym mowa w § 24 ust.1, sporządzony obowiązkowo lub na polecenie prokuratora, należy wraz z akceptacją właściwego przełożonego przekazać do zatwierdzenia prokuratorowi.

    2. Plany, o których mowa w § 24 ust. 2-4, zatwierdza przełożony, który wydał polecenie sporządzenia planu.

    3. Plan poszczególnych czynności, o którym mowa w § 24 ust. 5, obejmujących działania kilku jednostek Policji zatwierdza:

1) komendant powiatowy, miejski, rejonowy Policji - jeżeli plan ma być realizowany siłami jednostek Policji z jego obszaru działania;

2) komendant wojewódzki (Stołeczny) Policji - jeżeli w realizacji planu mają uczestniczyć policjanci z kilku komend powiatowych (miejskich, rejonowych) Policji z terenu tego województwa;

3) komendant wojewódzki (Stołeczny) Policji, w którego obszarze działania prowadzona jest sprawa, po uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim (Stołecznym) Policji przełożonym nad policjantami mającymi realizować czynność - jeżeli w realizacji planu mają uczestniczyć policjanci z jednostki Policji zlokalizowanych w kilku garnizonach;

4) naczelnik wydziału, naczelnik zarządu lub dyrektor Centralnego Biura Śledczego bądź odpowiednio Biura Spraw Wewnętrznych KGP, po uzgodnieniu z właściwym komendantem wojewódzkim (Stołecznym) Policji - jeżeli plan realizowany będzie siłami policjantów z tych jednostek Policji lub z jednostek Policji przez nich nadzorowanych.

    4. Plan poszczególnych czynności, o którym mowa w § 24 ust. 5, obejmujących działania jednej jednostki Policji zatwierdza przełożony, który wydał polecenie sporządzenia planu.

    5. Plan czynności operacyjno-procesowych, o którym mowa w § 24 ust. 7, zatwierdza przełożony policjanta prowadzącego postępowanie, przy akceptacji kierownika komórki właściwej do prowadzenia pracy operacyjnej. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że zatwierdzeniu prokuratora podlega tylko część procesowa planu.

    6. Nie wymaga zatwierdzenia plan, o którym mowa w ust. 2-5, sporządzony przez policjanta upoważnionego do jego zatwierdzenia.

    7. Nie wymaga zatwierdzenia plan, o którym mowa w ust. 2-5, sporządzony przez kierownika grupy operacyjno-procesowej powołanej na podstawie § 31, chyba że przełożony nadzorujący pracę tej grupy zastrzegł, że zatwierdzi plan osobiście.

§ 30

    1. Plany, o których mowa w § 24 ust. 1-5, i kopię części procesowej planu czynności operacyjno-procesowych przechowuje się w aktach kontrolnych postępowania.

    2. Plan czynności operacyjnych i plan czynności operacyjno-procesowych, o których mowa w § 24 ust. 6 i 7, przechowuje się w aktach sprawy operacyjnej.

    3. Informacje zawarte w planach, o których mowa w § 24, objęte są ochroną na podstawie art. 266 § 2 k.k. Jeżeli w planie zawarte są informacje stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, sporządzający plan lub jego przełożony przyznaje mu odpowiednią klauzulę tajności.

Rozdział 6

Powoływanie i organizacja grupy operacyjno-procesowej

§ 31

    1. Uwzględniając charakter sprawy, przewidywany stopień trudności postępowania, konieczność wielokierunkowych działań, a także jeżeli do prowadzenia postępowania przewidywane jest stałe zaangażowanie sił i środków kilku komórek lub kilku jednostek Policji, można powołać grupę operacyjno-procesową zwaną dalej "grupą".

    2. Grupę powołuje, z inicjatywy własnej lub na wniosek podwładnego albo kierownika podległej jednostki Policji, uprawniony do wydawania decyzji kierownik komórki lub jednostki Policji odpowiedzialny z racji nadzoru nad czynnościami.

    3. Decyzja o powołaniu grupy powinna zawierać informacje o:

1) celu powołania, zadaniach, strukturze i okresie funkcjonowania grupy;

2) wyznaczeniu kierownika, ewentualnie zastępcy lub zastępców kierownika;

3) wskazaniu przełożonego, któremu grupa podlega;

4) zakresie zwolnienia poszczególnych członków grupy z ich dotychczasowych obowiązków;

5) wyznaczeniu jednostki Policji lub komórki zobowiązanej do zapewnienia pomieszczeń i środków.

    4. Kierownika grupy oraz zastępcę lub zastępców wyznacza się spośród policjantów posiadających właściwe przygotowanie i doświadczenie zawodowe z zakresu prowadzenia czynności dochodzeniowo-śledczych lub operacyjno-rozpoznawczych.

    5. Uprawniony do powołania grupy przełożony może włączyć w jej skład policjantów z jednostki Policji podległej, jak również policjantów z jednostki Policji nadrzędnej, delegowanych przez właściwego przełożonego do wykonywania zadań w grupie.

    6. W skład grupy można włączyć pracowników Policji z zastrzeżeniem, że nie mogą im być zlecane do wykonania jakiekolwiek czynności wymagające korzystania z uprawnień przysługujących jedynie policjantom, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o Policji.

§ 32

    1. Rozwiązanie grupy następuje w formie decyzji po osiągnięciu celów, do których została powołana lub w przypadku wyczerpania możliwości ich realizacji.

    2. Kierownik grupy, po zakończeniu jej funkcjonowania, sporządza sprawozdanie, w którym przedstawia rezultaty pracy oraz wnioski końcowe, w szczególności uzasadniające jej rozwiązanie. W sprawozdaniu można zawrzeć ocenę pracy członków grupy i propozycje personalne z nią związane. Sprawozdanie podlega akceptacji przełożonego, który wydał decyzję o powołaniu grupy.

Dział 2

Czynności poprzedzające wszczęcie postępowania przygotowawczego

Rozdział 1

Przyjęcie zawiadomienia o przestępstwie i wniosku o ściganie karne

§ 33

    1. Policjant jest obowiązany przyjąć zawiadomienie o przestępstwie od osoby, która przybyła do jednostki Policji, także wówczas, gdy z uwagi na właściwość miejscową lub rzeczową uprawniona do prowadzenia postępowania jest inna jednostka Policji lub inny organ.

    2. Sporządzenie protokołu przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie nie jest konieczne, jeżeli zawiadomienie zostało złożone na piśmie i wyczerpująco przedstawia okoliczności popełnienia przestępstwa.

    3. Jeżeli zawiadamiającym jest osoba niewładająca językiem polskim, protokół z tej czynności sporządza się z udziałem tłumacza, a jeżeli jest to osoba głuchoniema - daktylologa.

    4. Policjant, przyjmując zgłoszone ustnie zawiadomienie o przestępstwie, sporządza z tej czynności wspólny protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, o którym mowa w art. 304a k.p.k., o ile nie występują przeszkody prawne do jego sporządzenia, w szczególności wynikające z przepisu art. 185a § 2 k.p.k., a także w razie samooskarżenia.

    5. Jeżeli zawiadamiającym jest sprawca przestępstwa, przed sporządzeniem protokołu z tej czynności uprzedza się go o odpowiedzialności karnej określonej w art. 238 k.k. W takim przypadku sporządza się protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie, a następnie przesłuchuje zawiadamiającego w charakterze podejrzanego - zależnie od okoliczności w trybie art. 308 § 2 k.p.k. lub 313 § 1 k.p.k. albo 325g k.p.k.

    6. Zawiadamiającego małoletniego, jeżeli w chwili składania zawiadomienia o przestępstwie nie ukończył 17 lat, przed przesłuchaniem należy zapoznać z treścią art. 233, 234 i 238 k.k. Małoletniego nie uprzedza się o odpowiedzialności karnej za naruszenie tych przepisów, natomiast informuje się o konsekwencjach prawnych naruszenia tych przepisów w rozumieniu u.p.n.

    7. W przypadku zgłoszenia się osoby, która nie ma pełnego rozeznania co do przedsiębranych czynności - treść przekazanych informacji dokumentuje się w notatce urzędowej. Jeżeli zakres informacji na to pozwala, przeprowadza się niezwłocznie czynności zmierzające do potwierdzenia zdarzenia, a gdy jest to konieczne do zabezpieczenia śladów i dowodów przestępstwa przed ich utratą, należy przeprowadzić czynności, o których mowa w art. 308 k.p.k.

    8. Po ustaniu przyczyn wyłączających możliwość przesłuchania osoby, o której mowa w ust. 7, policjant postępuje zgodnie z przepisem ust. 4.

    9. Po ustaniu przyczyn wyłączających możliwość przesłuchania osoby, o której mowa w ust. 7, w razie odmowy złożenia przez nią zawiadomienia o przestępstwie należy odebrać od niej pisemne oświadczenie o odmowie złożenia zawiadomienia o przestępstwie, a gdy nie chce tego uczynić - z rozmowy sporządza się notatkę urzędową. Jeżeli brak jest innych możliwości potwierdzenia zaistnienia przestępstwa i nie przeprowadzono czynności przewidzianych w art. 308 k.p.k. - sprawę należy uznać za ostatecznie załatwioną.

§ 34

    1. Wniosek o ściganie karne, gdy pokrzywdzonym jest małoletni, policjant przyjmuje od przedstawiciela ustawowego takiej osoby albo od osoby, pod której pieczą małoletni pozostaje. Jeżeli przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą małoletni pozostaje, nie składa - z naruszeniem dobra małoletniego - wniosku o ściganie lub jest sprawcą przestępstwa na szkodę tego małoletniego. Policja występuje do sądu opiekuńczego o wydanie zarządzenia w przedmiocie wniosku.

    2. Wniosek o ściganie karne można przyjąć od osoby, która nie ukończyła 18 lat, ale nabyła pełną zdolność do czynności prawnych poprzez zawarcie małżeństwa, nawet gdy małżeństwo zostało unieważnione.

    3. Wniosku o ściganie karne nie przyjmuje się od osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie lub częściowo. Jeżeli osoba taka nie ukończyła 18 lat, wniosek może złożyć rodzic lub opiekun. W przypadku osoby pełnoletniej ubezwłasnowolnionej całkowicie wniosek może złożyć opiekun, a ubezwłasnowolnionej częściowo - kurator. 4. Jeżeli nie zachodzą przesłanki wymienione w ust. 3, a osoba dorosła z uwagi na zaburzenia psychiczne nie rozumie swojej sytuacji prawnej i nie składa wniosku o ściganie, Policja występuje do sądu opiekuńczego o ustanowienie kuratora w tym zakresie.

§ 35

    Jeżeli zawiadomienie zawiera dane uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa i brak jest przeszkód prawnych, a podane w zawiadomieniu okoliczności nie wymagają podjęcia czynności, o których mowa w art. 308 k.p.k., niezwłocznie wydaje się postanowienie o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia. W sprawach, w których prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, stosuje się tryb przewidziany w art. 304 § 3 k.p.k.

§ 36

    W razie złożenia zawiadomienia o przestępstwie, ściganym na wniosek przez osobę uprawnioną do złożenia wniosku o ściganie, policjant stosuje tryb postępowania, o którym mowa w art. 12 k.p.k., i umieszcza w protokole wzmiankę o pouczeniu z wpisem, czy osoba ta żąda bądź nie żąda ścigania sprawcy przestępstwa.

Rozdział 2

Postępowanie sprawdzające i odmowa wszczęcia

§ 37

    1. Jeżeli dane zawarte w zawiadomieniu o przestępstwie nie dostarczają dostatecznych podstaw do podjęcia decyzji o wszczęciu postępowania przygotowawczego albo o odmowie jego wszczęcia, policjant przeprowadza postępowanie sprawdzające.

    2. Czynności policjanta w postępowaniu sprawdzającym, o którym mowa w art. 307 k.p.k., mogą polegać w szczególności na:

1) pisemnym zwróceniu się do odpowiedniej instytucji o potwierdzenie faktów albo zdarzeń, ze wskazaniem terminu udzielenia odpowiedzi;

2) przyjęciu uzupełniających informacji od przedstawiciela pokrzywdzonej instytucji lub organu kontroli;

3) zażądaniu od zawiadamiającego przedstawienia dodatkowych dokumentów albo wyjaśnień niezbędnych dla prawidłowej oceny zdarzenia, ze wskazaniem terminu ich przedstawienia;

4) uzyskaniu dokumentacji lekarskiej od osoby pokrzywdzonej lub za pośrednictwem prokuratora;

5) dokonaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych.

§ 38

    1. W postępowaniu sprawdzającym policjant nie może wykraczać poza ustalenia konieczne do podjęcia decyzji co do wszczęcia postępowania lub odmowy jego wszczęcia, w szczególności nie może zmierzać do ustalenia, kto popełnił przestępstwo lub do ujęcia sprawcy.

    2. Nie można przeprowadzać postępowania sprawdzającego, jeżeli uprzednio dokonano czynności niecierpiących zwłoki, o których mowa w art. 308 k.p.k.

    3. Postępowania sprawdzającego nie przeprowadza się, a prowadzone kończy, gdy jednoznacznie ustalono, że występuje okoliczność wyłączająca ściganie, wymieniona w art. 17 § 1 k.p.k. lub 151 k.k.s.

§ 39

    1. Termin 30 dni na wydanie postanowienia o wszczęciu albo o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, o którym mowa w art. 307 § 1 k.p.k., należy liczyć od daty uzyskania zawiadomienia o przestępstwie przez organ, do którego najpierw skierowano zawiadomienie.

    2. Jeżeli w toku postępowania sprawdzającego okaże się, że czyn będący jego przedmiotem wymagać będzie obowiązkowo prowadzenia śledztwa przez prokuratora, policjant niezwłocznie przekazuje prokuratorowi całość materiałów.

§ 40

    1. Policjant wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, jeżeli okoliczności wskazane w zawiadomieniu lub ustalenia postępowania sprawdzającego nie dają podstawy do wszczęcia. Sprawę przekazuje się prokuratorowi wraz z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia o odmowie wszczęcia.

    2. Jeżeli w toku postępowania sprawdzającego okaże się, że czyn będący jego przedmiotem stanowi wykroczenie, policjant wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia, chyba że uczyni to prokurator. Dalszy tok postępowania regulują przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1148 ze zm.7).

    3. Nie wydaje się postanowienia o odmowie wszczęcia, jeżeli podstawą do prowadzenia postępowania sprawdzającego było anonimowe doniesienie, a postępowanie nie dostarczyło podstaw do jego wszczęcia. W takiej sytuacji policjant sporządza notatkę urzędową uzasadniającą odstąpienie od wszczęcia. Notatkę akceptuje bezpośredni przełożony policjanta. O sposobie załatwienia doniesienia anonimowego zawiadamia się prokuratora tylko wówczas, gdy do Policji przekazał je prokurator.

    4. Notatkę, o której mowa w ust. 3, sporządza się także, jeżeli przedmiotem sprawdzeń były własne informacje Policji, o których mowa w art. 307 § 5 k.p.k., nasuwające przypuszczenie, że popełniono przestępstwo.

    5. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, w toku sprawdzeń własnych informacji, o których mowa w ust. 4, policjant może tylko przyjąć wniosek o ściganie w sprawie o przestępstwo wnioskowe. Żadna z czynności operacyjno-rozpoznawczych nie może być protokołowana w rozumieniu art. 148 k.p.k.

Dział 3

Wszczęcie postępowania przygotowawczego

Rozdział 1

Postępowanie w niezbędnym zakresie

§ 41

    1. Policjant obowiązany jest wykonywać polecenia prokuratora obecnego podczas dokonywania czynności, o których mowa w art. 308 § 1 k.p.k., lub kierującego przebiegiem tych czynności. Policjant dokonujący czynności lub uczestniczący w ich dokonywaniu może zwrócić się do prokuratora o wydanie poleceń i wytycznych na piśmie, również w przedmiocie wszczęcia dochodzenia lub śledztwa.

    2. W toku czynności, o których mowa w art. 308 k.p.k., policjant nie może:

1) wnioskować do prokuratora o przeprowadzenie badań psychologicznych lub psychiatrycznych;

2) powołać biegłego poprzez wydanie postanowienia, w celu wykonania ekspertyzy;

3) wydać postanowienia o przedstawieniu zarzutów;

4) wydać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

    3. Ustna opinia biegłego uczestniczącego w czynnościach podejmowanych w trybie art. 308 § 1 k.p.k. powinna być utrwalona w protokole z czynności, w związku z którą złożył opinię. Policjant może wydać postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego już po dokonaniu czynności, jeżeli wcześniej nie mógł wydać postanowienia.

Rozdział 2

Wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania

§ 42

    1. Policjant wyznaczony do prowadzenia postępowania przygotowawczego stosuje przepis art. 303 k.p.k. Postanowienie o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia wydaje się niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie albo po uzyskaniu informacji, gdy wskazane fakty i dowody uzasadniają podejrzenie, że zostało ono popełnione, a nie występują przesłanki do prowadzenia postępowania w niezbędnym zakresie.

    2. Postanowienia o wszczęciu dochodzenia nie wydaje się, jeżeli po przeprowadzeniu czynności w trybie art. 308 § 1 k.p.k. brak jest pozytywnych rokowań, co do wykrycia sprawcy w drodze czynności, o których mowa w art. 325f k.p.k.

    3. W razie uprzedniego przeprowadzenia postępowania w niezbędnym zakresie, jeżeli istnieją przesłanki do wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia, należy je wydać niezwłocznie, najpóźniej szóstego dnia od dokonania pierwszej czynności.

    4. Postanowienie o wszczęciu śledztwa należy wydać po przeprowadzeniu czynności, o których mowa w art. 308 § 1 k.p.k., nawet gdy brak jest pozytywnych rokowań co do wykrycia sprawcy w drodze czynności procesowych.

    5. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli czynności, o których mowa w art. 325f k.p.k., są kontynuowane dłużej niż 5 dni lub jeżeli niezwłocznie po wykonaniu czynności w trybie art. 308 § 1 k.p.k. nie wydano decyzji kończącej postępowanie bądź nie przekazano postępowania do innego organu uprawnionego do prowadzenia postępowania lub do właściwej miejscowo jednostki Policji.

§ 43

    1. W toku prowadzonego dochodzenia policjant wydaje postanowienie o wszczęciu śledztwa, jeżeli zaistniały okoliczności uzasadniające zmianę formy postępowania przygotowawczego:

1) ze względu na czyn lub osobę sprawcy;

2) w razie niezakończenia dochodzenia w terminie 3 miesięcy od dnia pierwszej czynności dokonanej w trybie art. 308 § 1 i § 2 k.p.k., a gdy ich nie dokonywano - od dnia wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia.

    2. Policjant niezwłocznie wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wcześniej umorzonego - po podjęciu na nowo, wznowieniu lub po uchyleniu przez Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej prawomocnego postanowienia o jego umorzeniu - tylko wówczas, gdy przed umorzeniem postępowania nie było wydane postanowienie o wszczęciu.

    3. Policjant nie jest uprawniony do wydania postanowienia o wszczęciu dochodzenia w sprawach o przestępstwo z oskarżenia prywatnego.

§ 44

    1. W postanowieniu o wszczęciu postępowania, poza danymi określonymi w art. 303 k.p.k., policjant w sposób zwięzły wskazuje okoliczności faktyczne należące do znamion przestępstwa, wartość przedmiotu przestępstwa albo szkody wyrządzonej lub grożącej, czas i miejsce jego popełnienia oraz osobę pokrzywdzoną.

    2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, nie określa się osoby podejrzanej o popełnienie czynu będącego przedmiotem postępowania. Wyjątkowo, wskazanie sprawcy w opisie czynu może nastąpić, gdy jest to niezbędne do jego poprawnego określenia, w szczególności w razie przestępstw indywidualnych, w których od cech osoby sprawcy zależy przestępność czynu oraz forma postępowania przygotowawczego, a jednocześnie zachodzą warunki do niezwłocznego sporządzenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów lub zastosowania trybu postępowania wskazanego w art. 325g § 2 k.p.k.

§ 45

    1. Policjant niezwłocznie przekazuje prokuratorowi odpis postanowienia o wszczęciu śledztwa.

    2. Powiadomienie o wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 305 § 4 k.p.k., dotyczące wielu pokrzywdzonych i wiążące się ze znacznymi utrudnieniami w prowadzeniu postępowania - może nastąpić poprzez ogłoszenie w prasie, radiu lub telewizji.

    3. Policja niezwłocznie informuje Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o każdym przypadku wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo określone w art. 299 k.k. Informacja w szczególności powinna wskazywać kwalifikację prawną, czas, miejsce i okoliczności popełnienia przestępstwa oraz osoby biorące w nim udział.

Dział 4

Czynności dowodowe

Przepisy ogólne

§ 46

    1. Policjant przeprowadza dowód, gdy zajdą okoliczności, o których mowa w art. 167 k.p.k.

    2. Policjant, na podstawie art. 170 § 1 k.p.k., oddala wniosek dowodowy, jeżeli przeprowadzenie dowodu jest niedopuszczalne z uwagi na to, że:

1) określonej tezy nie wolno w ogóle dowodzić, w szczególności treści i znaczenia normy prawnej;

2) wniosek dotyczy przesłuchania obrońcy, adwokata albo duchownego w zakresie ograniczeń wskazanych w art. 178 k.p.k.;

3) wniosek dotyczy przesłuchania na okoliczności objęte tajemnicą państwową, o której mowa w art. 179 k.p.k., służbową bądź związaną z wykonywaniem zawodu lub funkcji, o której mowa w art. 180 § 1 k.p.k. - jeżeli wcześniej czynności nie dokonano z uwagi na odmowę wydania zgody na przesłuchanie przez organ uprawniony;

4) dowód ma być przeprowadzony w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi osoby przesłuchiwanej lub dotyczy stosowania metod bądź środków, o których mowa w art. 171 § 5 k.p.k.

    3. Poza przypadkami, o których mowa w ust. 2, na podstawie art. 170 § 1 k.p.k. policjant oddala wniosek dowodowy, jeżeli zajdą okoliczności wskazane w tym przepisie, a w szczególności gdy:

1) wniosek dotyczy okoliczności całkowicie ubocznej i niemającej żadnego związku z czynem podejrzanego, przy czym decyzja o oddaleniu wniosku dowodowego na tej podstawie musi być w pełni uzasadniona; w sytuacjach wątpliwych policjant konsultuje się z prokuratorem nadzorującym postępowanie;

2) dowód dotyczy przeprowadzenia odtworzenia procesowego w odmiennych warunkach niż te, które miały miejsce podczas zdarzenia;

3) wnioskowano o ponowne dokonanie oględzin przedmiotu, który uległ zniszczeniu.

    4. W postanowieniu o oddaleniu wniosku dowodowego policjant uzasadnia jego oddalenie przez wskazanie okoliczności przemawiających za takim rozstrzygnięciem bez ujawniania swojego stanowiska co do winy lub niewinności podejrzanego.

§ 47

    1. Czynności dowodowe należy przeprowadzać w sposób powodujący jak najmniejsze uciążliwości dla pokrzywdzonego i z dbałością o zapewnienie ochrony jego interesów. Przy każdej czynności dowodowej z udziałem małoletniego policjant powinien kierować się przede wszystkim dobrem dziecka.

    2. Niedopuszczalne jest równoczesne prowadzenie w jednym pomieszczeniu czynności w tej lub w innej sprawie w obecności podejrzanego, jeżeli nie jest to konieczne z uwagi na rodzaj czynności.

§ 48

    1. Przesłuchanie powinno być poprzedzone przygotowaniem się policjanta do dokonania tej czynności, w szczególności poprzez:

1) zapoznanie się. z całością materiałów dotyczących przedmiotu przesłuchania, jak i osoby przesłuchiwanej;

2) zapoznanie się z topografią miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące przedmiot przesłuchania;

3) określenie ramowo zakresu zagadnień, do ustalenia których zmierzać będzie przesłuchanie,

4) ustalenie taktyki przesłuchania;

5) ustalenie czasu i miejsca przesłuchania;

6) ustalenie, w miarę możliwości, czy w przesłuchaniu powinni brać udział biegli potrzebnych w danym wypadku specjalności, w szczególności psycholog, psychiatra, lekarz sądowy;

7) ustalenie zakresu i sposobu wykorzystania technicznych środków utrwalających przebieg czynności i techniczne przygotowanie miejsca przesłuchania.

    2. Przesłuchanie powinno być jednorazowe, chyba że ujawnione zostaną nowe okoliczności uzasadniające kolejne przesłuchanie tej samej osoby.

    3. Każde przesłuchanie powinno odbyć się w miejscu i czasie wskazanym w wezwaniu, bez narażania wezwanego na zbędne oczekiwanie.

    4. Przesłuchanie, z wyjątkiem przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania w charakterze świadka osoby zawiadamiającej, powinien przeprowadzać policjant prowadzący postępowanie.

§ 49

    1. Policjant sprawdza dane osobowe osoby przesłuchiwanej na podstawie dokumentu stwierdzającego tożsamość, w szczególności dowodu osobistego, paszportu lub zagranicznego dokumentu tożsamości, czyniąc o tym adnotację w protokole przesłuchania. Brak dokumentu tożsamości należy również odnotować.

    2. W przypadku wątpliwości co do tożsamości osoby przesłuchiwanej należy posłużyć się w toku czynności danymi uzyskanymi od tej osoby, a następnie zastosować tryb określony w:

1) art. 44h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.8) - o uzyskiwaniu informacji ze zbiorów danych osobowych PESEL;

2) art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688) - o uzyskiwaniu odpisów oraz zaświadczeń.

    3. Jeżeli podejrzany lub pokrzywdzony cudzoziemiec podaje, że nie uzyskał pełnoletności i nie można tego faktu udokumentować, wykorzystując przepis art. 74 § 2 k.p.k. i odpowiednio 192 § 4 k.p.k., w celu ustalenia wieku cudzoziemca można go, za zgodą jego lub jego przedstawiciela ustawowego, poddać badaniom medycznym, o których mowa w art. 21 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.9). Jeżeli wymienione osoby nie wyrażą zgody na badanie - cudzoziemca uznaje się za pełnoletniego, chociażby nadal podawał się za małoletniego.

§ 50

    1. W toku przesłuchania policjant stosuje przepis art. 171 k.p.k.

    2. Przed przesłuchaniem policjant obowiązany jest poinformować osobę przesłuchiwaną o celu przesłuchania.

    3. Wręczając pokrzywdzonemu lub podejrzanemu pisemne pouczenie o podstawowych uprawnieniach i obowiązkach, należy równocześnie wyjaśnić zawarte w nim treści. Podpisane przez te osoby kopie pouczeń załącza się do akt głównych postępowania.

    4. Pokrzywdzonemu i podejrzanemu, który nie włada językiem polskim, policjant wręcza przetłumaczone na język dla niego zrozumiały pouczenie o uprawnieniach i obowiązkach. Jeżeli tekst obcojęzyczny nie jest dostępny, na dołączonej do akt kopii pouczenia sporządzonego w języku polskim nanosi się adnotację o jego ustnym przetłumaczeniu przez tłumacza, pouczając jednocześnie o możliwości żądania doręczenia pisemnego zestawienia uprawnień i obowiązków w języku dla niego zrozumiałym.

    5. Powołanie biegłego do udziału w przesłuchaniu wymaga wydania postanowienia, chyba że jego udział w tej czynności ma związek z uprzednio wydaną opinią. Biegły może zadawać przesłuchiwanemu pytania bezpośrednio bądź za pośrednictwem prowadzącego czynność albo biegłego psychologa - w zależności od decyzji przesłuchującego.

przejdź do § 51-99
przejdź do § 100-149
przejdź do § 150-199
przejdź do § 200-222

 Kontakt | ReklamaCopyright © NetTAX 1998-2012